Gereformeerde Kerk Putten

Een open, gastvrije en veelkleurige geloofsgemeenschap, met de Bijbel als bron en norm voor geloof en leven

Zacharia 4: 1-6. Op weg naar Pinksteren, maar niet door kracht of geweld, maar door mijn Geest, zegt de Heer.

2020 Mei Ds. Dick Boekema

De profeet Zacharia krijgt een aantal visioenen. Hij is profeet ongeveer 530 voor Christus, in de tijd  nadat het Joodse volk weer terug is gekomen uit de ballingschap in Babel. Natuurlijk waren de Joden  blij dat ze weer terug mochten naar hun eigen land. Maar de eerste blijdschap is uitgedoofd, want de terugkomst in het land viel tegen.  De stad Jeruzalem lag nog in puin, en ook de tempel. De opbouw van het land, de stad en de tempel viel tegen. En zo is de blijdschap van het begin omgeslagen in moedeloosheid en vragen:  Zal het ons wel gaan lukken om het land en de stad weer op te bouwen ?

Ja, soms zijn er van die politieke situaties die op het eerste opzicht positief en hoopvol lijken.

Na de tweede wereldoorlog zou er vrede komen in de wereld dankzij de Verenigde naties. Maar de vrede bleef ver weg en de tweede wereldoorlog veranderde in een koude oorlog. En er kwamen weer andere oorlogen, in o.a. Nederlands Indië, in Korea en Vietnam.  

Toen in 1989 de Berlijnse muur viel en ook de Sovjet Unie en het communisme verdwenen,  zou het veel beter worden in Europa, de tweedeling en de spanningen tussen Oost en West zouden verdwijnen. Maar nu zijn we ruim 30 jaar verder, en de verhoudingen tussen West Europa en het Rusland van Poetin zijn aardig bekoeld.

Ja, soms lijkt het zo mooi, bepaalde politieke veranderingen in de wereld, maar op de langere duur valt het weer tegen en gaat het minder goed dan je had gedacht en gehoopt en dreig je de moed te verliezen.  En zo ook bij het Joodse volk, maar gelukkig staan er dan  altijd mensen op als  Zacharia die de moed er in houden en die ook andere mensen stimuleren om de moed er in te houden, en door te gaan.

Het 5e visioen die Zacharia ziet is een gouden kandelaar met zeven armen. En een oliehouder, waar de olie in kan om de lamp brandende te houden. Een gewone kandelaar, lijkt het. Maar er staan ook nog twee olijfbomen aan beide kanten van de kandelaar. En het bijzondere is, dat de oliehouder niet via mensenhanden wordt bijgevuld, maar via buizen die tussen de olijfbomen en de kandelaar lopen. De olie waarop op de kandelaar brandt komt rechtstreeks uit de beide bomen, zonder menselijke tussenkomst.

In de  Bijbel  is olie het symbool van de Heilige Geest. Als mensen worden gezalfd met olie, ontvangen zij als het ware ook de kracht van de Heilige Geest. En die olie die in dit visioen rechtstreeks uit de boom komt, komt dus rechtstreeks van God vandaan.  

Als je dit weet, begrijp je ook de link tussen de woorden van de engel en het visioen. De engel zegt in vers 6: ‘Dit visioen is het woord van de Heer tot Zerubbabel: ‘niet door kracht noch door geweld, maar door mijn Geest, zegt de Heer.’ 

Zerubbabel is net  Zacharia een van de Joodse leiders van die tijd . Zerubbabel is één van de mensen die zich inzet voor de opbouw van de muren  van de stad en de tempel. En tegen hem  wordt gezegd: ‘Niet door kracht en geweld, maar door mijn Geest…’

Dit betekent,  dat als Zerubbabel en de mensen om hem heen zich afvragen of het allemaal wel goed komt met het land, de muur van Jeruzalem en de tempel, iets van bemoediging.  God  wil hen duidelijk wil maken dat het feit of hun onderneming wel of niet slaagt, niet afhankelijk is menselijk handelen en daden en moeiten,  maar dat God er uiteindelijk door de werking van zijn Geest, voor zal zorgen dat het land en de stad zullen worden opgebouwd. Zerubbabel en zijn mensen kunnen nog zo hard werken en allerlei ingewikkelde  en dwingende maatregelen nemen en zo hun best doen, uiteindelijk ligt het niet in hun handen, maar in Gods handen.

Zo kan het soms ook zijn in ons leven, in ons gezin, op ons werk, in de kerk dat we denken dat we alles zelf moeten doen, zelf alles in handen moeten hebben, zelf alles moeten regelen, want anders komt het niet goed, denken we.  En dat kan een heleboel spanning en stress en onrust opleveren. Soms is het goed om dingen over te geven.  Je kunt niet alles in eigen handen houden, niet alles altijd zelf regelen, niet het leven in alle dingen besturen en beïnvloeden, maar soms moet je het laten gaan en overgeven aan de omstandigheden,  andere mensen… aan de Geest van God..

Niet alleen in ons persoonlijk leven, maar ook in het  grote wereldgebeuren, zoals vrede wereldwijd. We kunnen ons best doen als mensen, maar uiteindelijk komt het van de andere kant, van Gods kant door zijn Geest… Dit betekent niet dat wij mensen  rustig moeten afwachten tot God alles doet in ons leven en in deze wereld. Nee, wij mensen mogen wel degelijk aan het werk, aktief bezig zijn, maar het gaat het om de manier waarop we het doen. Denken we dat alles van onszelf afhangt en dat het zonder ons niet gaat lukken en lopen we vol stress de naad uit ons lijf ?   Of zijn en werken we meer  ontspannen, omdat we weten dat we het niet alleen hoeven te doen, maar samen met anderen en met God, die zegt: ‘Niet door kracht en geweld, maar door mijn Geest, zegt de Heer.